Shedia Η παλέτα των ονείρων

21/01/2026 Το περιοδικό

Η παλέτα των ονείρων

Η παλέτα των ονείρων

Στον πέμπτο διαγωνισμό παιδικού σκίτσου της «σχεδίας», η αλληλεγγύη έσμιξε με τη φαντασία και τη ζεστασιά.

«Μου πήρε τέσσερα χρόνια να μάθω να ζωγραφίζω σαν τον Ραφαήλ και μια ολόκληρη ζωή να μάθω να ζωγραφίζω σαν παιδί». Ο ισπανός ζωγράφος Πάμπλο Πικάσο, με αυτήν τη φράση, συμπυκνώνει μια από τις πιο «σκληρές» αλήθειες της δημιουργίας: η δεξιοτεχνία εκπαιδεύεται, αλλά η ελευθερία κατακτιέται ξανά και ξανά. Το να ζωγραφίζει κανείς «σαν τον Ραφαήλ» σημαίνει να έχει μάθει τους κανόνες, τις αναλογίες, την πειθαρχία της φόρμας. Είναι ένα στάδιο απαραίτητο στην εκπαίδευση της τεχνικής. Όμως, το να ζωγραφίζει κανείς «σαν παιδί» είναι μια δύσκολη κατάκτηση: γιατί πρέπει να αποβάλει το φόβο του λάθους, την ανάγκη επιβεβαίωσης, τη σκέψη του «πρέπει». Το παιδί δημιουργεί χωρίς να απολογείται, χωρίς να μετρά το αποτέλεσμα και τον αντίκτυπο του έργου του. Μέσα από τις φαινομενικά απλές γραμμές και σύμβολα, τα παιδιά εκφράζουν εσωτερικές ανησυχίες, φόβους και ελπίδες, προσδίδοντας νόημα και συναίσθημα σε κάθε στοιχείο της εικόνας. Ο ενήλικας, «φορτωμένος» γνώση και κανόνες, μαθαίνει πρώτα να ελέγχει και μετά -αν τα καταφέρει- να αφήνεται. Ο Πικάσο δεν εξιδανικεύει την αφέλεια, αλλά υποστηρίζει κάτι πιο ουσιαστικό: η πραγματική ωριμότητα είναι να φτάσεις ξανά στην απλότητα, έχοντας περάσει από τη γνώση. Γιατί, τελικά, το πιο δύσκολο πράγμα δεν είναι να μάθεις να δημιουργείς σωστά, αλλά να δημιουργείς ελεύθερα.

Αυτή την «ελευθερία στη δημιουργία» αναζήτησε για πέμπτη χρονιά η «σχεδία» και το Σεπτέμβρη απηύθυνε ένα ακόμα «κάλεσμα στη φαντασία», για το διαγωνισμό παιδικού σκίτσου, όπου παιδιά ηλικίας 5-12 ετών κλήθηκαν να αποτυπώσουν σε εικόνες τι σημαίνει για εκείνα η λέξη «σπίτι».

Η συμμετοχή για, ακόμη μια φορά, ήταν μεγάλη, καθώς στάλθηκαν εκατοντάδες έργα, και, ανεξάρτητα από τις 20 ζωγραφιές που επιλέχθηκαν για φιναλίστ, όλες οι δημιουργίες αντικατοπτρίζουν, η καθεμία με τον δικό της τρόπο, την έννοια του «σπιτιού» μέσα από την παιδική αντιληπτικότητα. Το παιδικό σκίτσο που κέρδισε τις καρδιές της κριτικής επιτροπής κοσμεί το εξώφυλλο του τεύχους και ανήκει στην Κωνσταντίνα Γεωργιάδη, μαθήτρια του Δημοτικού Σχολείου Καλλιάνων Κορινθίας.

«Η συμμετοχή μου είναι ένα από τα πιο αισιόδοξα πράγματα που μπορεί κανείς να βιώσει. Είναι μια πολύ όμορφη πρωτοβουλία, γιατί βλέπεις πώς τα παιδιά αντιλαμβάνονται γενικές έννοιες, όπως αυτή του σπιτιού», αναφέρει ο σκιτσογράφος Μιχάλης Κουντούρης, μέλος της κριτικής επιτροπής του διαγωνισμού της «σχεδίας», προσθέτοντας ότι «σαφώς και διαφαίνεται σε κάποια έργα ότι υπάρχει ταλέντο, ωστόσο αυτό είναι το τελευταίο στοιχείο στο οποίο εστιάζει ο διαγωνισμός. Το τεχνικό κομμάτι, επί της ουσίας, δεν κρίνεται. Εξάλλου, μιλάμε για παιδικές ζωγραφιές. Το εντυπωσιακό κομμάτι είναι η προσέγγιση και οι πάρα πολλές και διαφορετικές ιδέες που αποτυπώνονται. Όλα τα έργα εσωκλείουν το αίσθημα της ζεστασιάς και αποπνέουν μια ιδιαίτερη τρυφεράδα, αλλά όλα είναι διαφορετικά. Ενδιαφέρον έχει, επίσης, το γεγονός ότι σε καμία ζωγραφιά δεν υπήρξε κάποιο στοιχείο από τον ψηφιακό κόσμο. Δεν υπήρξε καμία αποτύπωση, για παράδειγμα, ενός κινητού και, μολονότι οι γενιές αυτές μεγαλώνουν με το ψηφιακό περιβάλλον να είναι μέρος της καθημερινής τους κανονικότητας, δεν το ταυτίζουν με το σπίτι. Μακάρι να μπορούσαμε να εκθέσουμε όλα τα έργα. Γιατί όλα τα παιδιά αποτυπώνουν κάτι διαφορετικό. Και είναι εξίσου σημαντικό να διαφανεί και η εξελιξιμότητα στις ζωγραφιές, όσο τα παιδιά μεγαλώνουν. Η διαφοροποίηση στις ζωγραφιές των παιδιών του νηπιαγωγείου με αυτές στο δημοτικό είναι μεγάλη. Τα παιδιά, όσο μεγαλώνουν, “λύνονται” περισσότερο».

ΧΡΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

Αντίστοιχα, για μια πολύ όμορφη εμπειρία κάνει λόγο η Μαργαρίτα Μανούσου, πωλήτρια της «σχεδίας» και μέλος της κριτικής επιτροπής. Όπως αναφέρει, «έχοντας το “γονίδιο” της εικαστικού από τη μητέρα μου, η οποία ήταν μια πολύ ταλαντούχα ζωγράφος, εστιάζω πολύ στη σύνδεση και σύνθεση των χρωμάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, ξεχώρισα περισσότερο τις ζωγραφιές από τα παιδιά του νηπιαγωγείου, καθώς είχαν πιο φωτεινά και έντονα χρώματα. Ένα ακόμα σημείο που με εντυπωσίασε ήταν οι ιδέες των παιδιών. Σε αρκετές ζωγραφιές, ήταν έντονο το υγρό στοιχείο ή ακόμα και τα παγωτά και αυτή η παιδικότητα μού άρεσε τόσο πολύ. Επίσης, υπήρξαν κάποιες ζωγραφιές που υποδεικνύουν ότι ο δημιουργός τους έχει μεγάλο ταλέντο. Τα παιδιά αυτά θα πρέπει να υποστηριχθούν από την οικογένειά τους, γιατί μπορεί να εξελιχθούν σε σπουδαίους εικαστικούς. Σε αμιγώς προσωπικό επίπεδο, το γεγονός ότι με επέλεξαν για την κριτική επιτροπή μού έδωσε μεγάλη χαρά, αισιοδοξία και ελπίδα, γιατί αισθάνθηκα ότι η γνώμη μου έχει αξία. Ότι κάποιος δείχνει προσοχή στη γνώμη μου. Σε λίγες μέρες, συμπληρώνω δύο χρόνια που φοράω το κόκκινο γιλέκο. Πέρα από πωλήτρια, είμαι και αναγνώστρια του περιοδικού και καμαρώνω πολύ για την ποιότητα της ύλης».

Για τον δημοσιογράφο της «σχεδίας» Σπύρο Ζωνάκη, ήταν η παρθενική του συμμετοχή στην κριτική επιτροπή. «Είχα λίγο το άγχος μην “αδικηθεί” κάποιο παιδί. Ήταν μια απολαυστική περιήγηση στον ονειρικό τους κόσμο, στο πώς φαντάζονται το ιδανικό σπίτι, και ήταν εντυπωσιακό ότι, συχνά, αυτό είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το φυσικό στοιχείο», μας λέει ο ίδιος.

Όλες οι παιδικές ζωγραφιές που απεστάλησαν ταύτισαν το σπίτι με ένα συναίσθημα, το οποίο άλλοτε «ακουμπούσε» σε κάτι γενικότερο, όπως ο πλανήτης, και άλλοτε σε πράξεις της καθημερινότητας, όπως, για παράδειγμα, το έργο που επιλέχθηκε για το πρώτο εξώφυλλο του 2026. Όπως εξηγεί στη «σχεδία» η δεκάχρονη δημιουργός του έργου Κωνσταντίνα Γεωργιάδη, μαθήτρια της Ε’ τάξης του Δημοτικού Σχολείου Καλλιάνων, «η ιδέα της ζωγραφιάς μου δεν ήρθε αμέσως. Η δασκάλα των εικαστικών μάς μίλησε και μας έδειξε πολλά πράγματα, και έτσι εμπνεύστηκα αυτήν τη ζωγραφιά. Στη σκέψη μου ήρθε μια εικόνα μέσα από την καθημερινότητά μου, που με κάνει να νιώθω όμορφα. Με την οικογένειά μου μαζευόμαστε όλοι μαζί, πίνουμε τσάι και μιλάμε για τη μέρα μας και τα προβλήματά μας. Αυτό με κάνει να αισθάνομαι ότι σπίτι είναι το μέρος όπου μπορώ να εκφράζομαι ελεύθερα. Όταν έμαθα ότι η δική μου ζωγραφιά θα μπει στο εξώφυλλο της “σχεδίας”, συγκινήθηκα πάρα πολύ. Δεν το πίστευα», μοιράστηκε μαζί μας η Κωνσταντίνα.

ΕΞΑΨΗ ΤΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ

«Δεν είναι η πρώτη φορά που το σχολείο μας συμμετέχει στο διαγωνισμό της “σχεδίας” και ο λόγος είναι ότι, με αυτήν την αφορμή, δουλεύουμε πάρα πολύ με τα παιδιά και συνδέουμε το εκπαιδευτικό με το τεχνικό κομμάτι. Είναι πολύ σημαντικό τα παιδιά να είναι σε επαφή με την τέχνη, με όποια μορφή της. Γιατί η επαφή αυτή ανοίγει νέους ορίζοντες, εξάπτει τη φαντασία τους. Μπορούν να δουν πράγματα σε κάθε μορφή τέχνης και πάνω σε αυτό ο εκπαιδευτικός μπορεί να “πατήσει” και να μιλήσει για χιλιάδες πράγματα. Τα παιδιά το χαίρονται, είναι εξαιρετικά τα έργα που φτιάχνουν. Ήξερα ότι στο τμήμα υπάρχουν παιδιά με ταλέντο, αλλά έμεινα με το στόμα ανοιχτό όταν είδα το αποτέλεσμα», αναφέρει στη «σχεδία» η δασκάλα της πέμπτης τάξης του Δημοτικού Σχολείου Καλλιάνων Χριστίνα Κατσούλη. Η ίδια σημειώνει ότι «με αφορμή το διαγωνισμό, έγινε συζήτηση μαζί με την εικαστικό μας, την κ. Ευγενία Κουζμίνα, για το τι νιώθει ο καθένας ότι είναι για αυτόν το σπίτι, τι συμβολίζει, τι αισθάνεται. Κάποιο παιδί ανέφερε ότι αισθάνεται σπίτι την εκκλησία, ενώ κάποιο άλλο είπε ότι “εγώ αισθάνομαι όμορφα, όταν είμαι εκεί που είναι ο μπαμπάς μου” και ζωγράφισε ένα μαντρί, γιατί ο μπαμπάς του είναι κτηνοτρόφος. Κάποιοι ανέφεραν στιγμές από την καθημερινότητά τους, όπως η Γεωργία, που είπε ότι “εμένα μου αρέσει που μαζευόμαστε όλοι μαζί με τη μαμά μου και τις αδερφές μου, καθόμαστε γύρω από το τραπέζι και φτιάχνουμε τσάι και σοκολάτα και συζητάμε”». Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά στην αστεγία. «Τους εξήγησα τι είναι η “σχεδία” και, βέβαια, έγινε αναφορά στα κόκκινα γιλέκα και τους άστεγους. Για τα παιδιά εδώ, η αστεγία δεν είναι οικεία έννοια. Δεν έχουν εικόνες με άστεγους στο δρόμο, γιατί στην περιοχή ακόμα και όσοι βρίσκονται στο όριο της φτώχειας έχουν ένα σπίτι. Για αυτό και το θέμα τούς σοκάρει. Θεωρούν το σπίτι δεδομένο, ότι αποκλείεται να μην έχει κάποιος ένα σπίτι. “Δηλαδή, κυρία, δεν έχουν ούτε ένα σπίτι;” με ρώτησε ένα παιδί και απάντησα: “ναι, ούτε ένα. Τίποτα”. Αυτό τους έκανε τρομερή εντύπωση», επισημαίνει η κ. Κατσούλη.

1. Ανέστης Βλάχος, 10 ετών, μαθητής της Ε’ τάξης,
Δημοτικό Σχολείο Καλλιάνων.

2. Χαρά Γεωργιάδη, 10 ετών, μαθήτρια της Ε’ τάξης,
Δημοτικό Σχολείο Καλλιάνων.

3. Κωνσταντίνα Γεωργιάδη, 10 ετών, μαθήτρια της Ε’ τάξης,
Δημοτικό Σχολείο Καλλιάνων.

4. Ηλέκτρα, 5 ετών, 1ο Νηπιαγωγείο Επανομής.

5. Βαλέρια Ειρήνη Καρακατσάνη, 7,5 ετών.

6. Μαρία Καράμπελα, 8 ετών, μαθήτρια της Γ’ Δημοτικού.

7. Έκτορας Μάρος, 3ο Δημοτικό Σχολείο Χαλανδρίου

8. Στέλλα Ματανά, 7 ετών, μαθήτρια Β’ τάξης,
2ο Δημοτικό Σχολείο Παλλήνης.

9. Αντζελίνα Μπάφα, 8 ετών, μαθήτρια της Γ’ Δημοτικού.

10. Μάρκος Μπικύρης, 11 ετών, μαθητής της ΣΤ’ τάξης,
1ο Δημοτικό Σχολείο Παλλήνης.

11. Αργυρώ Νικολάου, 7 ετών.

12. Τζαν Κεμάλ Οζτσελίκ, μαθητής της Β’ Τάξης,
3ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών.

13. Παναγιώτα Οικονομοπούλου, μαθήτρια της Ε’ τάξης,
Δημοτικό Σχολείο Καλλιάνων.

14. Λαμπρινή Παπαδημητρίου, 9 ετών, μαθήτρια της ΣΤ’ τάξης,
2ο Δημοτικό Σχολείο Παλλήνης.

15. Νικολέττα Παπαθεοδώρου, 11 ετών, μαθήτρια της Δ’ τάξης,
1ο Δημοτικό Σχολείο Παλλήνης.

16. Παναγιώτης Σάμιος, μαθητής της Β’ Τάξης,
3ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών.

17. Γιώργος Σταραντζής, 7 ετών, μαθητής της Β’ Δημοτικού.

18. Ιωάννης Στεφανάρος, 8 ετών, μαθητής της Γ’ Δημοτικού.

19. Βασίλης Φλώρος, 7 ετών.

20. Πέρσα Χαραλαμπίδη, 10 ετών, μαθήτρια της Ε’ τάξης,
Δημοτικό Σχολείο Καλλιάνων.

comments powered byDisqus

Αρχειο

Κατηγοριες

Το περιοδικό

Shedia

Η παλέτα των ονείρων

Διαδωστε το

Αρχειο

Κατηγοριες

Το Newsletter της Σχεδιας

ΣΧΕΔΙΑ TWEETS